شمس الدين حافظ
491
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
407 - « سحر چشم يار » عمريست تا به راهِ غمت رو نهادهايم * روى و رياى خلق به يكسو نهادهايم ناموس چند سالهء اجدادِ نيكنام * در راه جام و ساقى مَهرو نهادهايم طاق و رواق مدرسه و قيلوقال علم * در راه جام و ساقى مهرو نهادهايم هشيار و عاقليم كه بر دست و پاى دل * زنجير و بند از خم گيسو نهادهايم فرما اشارتى كه دو چشم اميدوار * بر گوشههاى آن خم ابرو نهادهايم هم جان بدان دو نرگس جادو سپردهايم * هم دل بدان دو سنبل هندو نهادهايم تا سحر چشم يار چه بازى كند كه باز * بنياد بر كرشمهء جادو نهادهايم عمريست تا كه ما به اميد اشارتى * چشمى بدان دو گوشهء ابرو نهادهايم در گوشهء اميد چو نظارگانِ ماه * چشم طلب بر آن خمِ ابرو نهادهايم گفتى كه حافظا دلِ سرگشتهات كجاست ؟ * در حلقههاىِ آن خمِ گيسو نهادهايم * توضيحات : روى و ريا ( خودنمايى - تظاهر ) عمريست ( روزگار درازى است ) راه غم ( راه غم عشق ) رو نهادهايم ( گام برداشتهايم ) خلق ( مردم ) به يكسو نهادهايم ( ترك كردهايم ) ناموس ( آبرو ) مهرو ( زيباروى - معشوق ) زنجير و بند ( حبس - گرفتارى ) قيلوقال ( بحث و گفتگو ) رواق ( محراب - پيشخانهء مدرسه ) اشارت ( توجه ) دو نرگس جادو ( چشم هوسانگيز يار ) دو سنبل هندو ( زلف سياه محبوب ) سحر چشم ( افسون ديدهء محبوب ) چه بازى كند ( چه نقش خواهد زد - چه خواهد كرد ) بنياد ( اساس كار ) كرشمه ( غمزه ) گوشهء ابرو ( گوشهء كمان ابرو ) گوشهء اميد ( گنجخانهء اميدوارى ) نظارگان ماه ( تماشاگران ماه ) چشم طلب ( چشم درخواست ) حافظا ( اى حافظ - منادا ) دل سرگشته ( دل عاشق ) * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - به كارى يا چيزى دلبستگى شديد پيدا كردهايد بهطورىكه از نام و ننگ نيز هراس نداريد و تمام توش و توان خود را صرف رسيدن به آن نمودهايد ، ديگران را نيز وادار مىكنيد كه دنبالهرو جنابعالى باشند ، درحالىكه شما مقدمات كامل اجراى اين نيت را فراهم نساختهايد ، پس اگر مىخواهيد موفق شويد ، دقت ، سرعت عمل و پشتكار را از زياد نبريد كه رقيبان سخت در كمين هستند . 2 - راز دل را به غير از پدر و مادر و افراد باتجربه با ديگران در ميان مگذاريد . 3 - در خانواده شخصى به شما زياد عشق مىورزد و او شما را خيلى دوست دارد ولى جنابعالى با سخنان نابجاى خود موجب رنجش او مىشويد ، شما را از اين كار برحذر مىدارم چون وى مستجابالدعوه مىباشد و اگر آهى بكشد ، زندگى شما فنا مىشود . 4 - اين نيت حتما عملى مىگردد ولى زمان مىبرد . پس جاى هيچگونه ترديدى نيست و اگر مىخواهيد در اجرايش سرعت عمل بوجود آيد به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا نموده و نذر خود را ادا كنيد . 5 - عزيزم ، كسانى كه همهء عمر به دنبال « دنيا » دويدهاند اما به آن نرسيدهاند ، چگونه اميد دست يا بى به « آخرتى يا عافيتى » را دارند كه يك روز هم براى آن زحمت نكشيدهاند زيرا نابرده رنج ، گنج ميسر نمىشود . 6 - رنگ سبز كمرنگ يا صورتى را برايتان پيشنهاد مىكنم كه ملاحت و ظرافت شما را بيشتر مىسازد و از جهت ديگر حس كنجكاوى و ذوق هنرى و استعداد دلربايى را در شما زنده مىكند .